Trẻ Sốt Tay Chân Lạnh Có Nên Đắp Chăn? Sự Thật Khiến Nhiều Mẹ Giật Mình

 Trong những đêm trực con ốm, có lẽ khoảnh khắc khiến mẹ bối rối nhất là khi đặt tay lên trán con thì nóng hầm hập như hòn than, nhưng sờ xuống bàn tay, bàn chân con thì lại lạnh toát. Thậm chí, nhiều bé còn run cầm cập, môi tím tái. Theo phản xạ tự nhiên, chúng ta sẽ vơ ngay chiếc chăn bông để ủ ấm cho con.

 Nhưng mẹ ơi, hãy dừng lại một chút! Chính hành động tưởng chừng như đầy yêu thương này lại có thể đẩy con vào tình huống nguy hiểm. Tại sao lại như vậy? Chúng ta hãy cùng bóc tách từng chút một nhé.

1. Tại sao trẻ sốt cao mà tay chân lại lạnh?

 Để trả lời được câu hỏi có nên đắp chăn hay không, mẹ cần hiểu "cái lý" của cơ thể bé. Hiện tượng này thường xảy ra khi bé sốt quá cao (thường trên $39^\circ C$).

 Khi cơ thể bị virus hoặc vi khuẩn tấn công, trung tâm điều nhiệt ở não bộ sẽ phát tín hiệu nâng nhiệt độ cơ thể lên để tiêu diệt kẻ thù. Lúc này, để dồn nhiệt lượng vào bảo vệ các cơ quan nội tạng quan trọng (tim, phổi, não), cơ thể sẽ thực hiện cơ chế co mạch ngoại vi. Máu sẽ ít dồn ra các vùng xa như đầu ngón tay, ngón chân, dẫn đến hiện tượng tay chân lạnh ngắt và tím tái, trong khi trung tâm cơ thể thì đang quá tải nhiệt.

 Hiện tượng run cầm cập thực chất là các cơ đang co thắt để sinh thêm nhiệt theo lệnh của não bộ. Vì vậy, lạnh ở đây là "cái lạnh giả tạo" của lớp da bên ngoài, còn bên trong con đang "cháy" hừng hực.

2. Trẻ sốt tay chân lạnh có nên đắp chăn? Câu trả lời là KHÔNG!

 Boube biết, nhìn con run rẩy mẹ xót xa lắm. Nhưng câu trả lời dứt khoát của y khoa là: Tuyệt đối không đắp chăn, không ủ ấm.

Vì sao?

• Nguy cơ co giật: Khi mẹ đắp chăn, nhiệt độ không thể thoát ra ngoài qua da. Nhiệt độ bên trong vốn đã cao sẽ tiếp tục tăng vọt. Khi vượt quá ngưỡng chịu đựng của hệ thần kinh (thường là trên $40^\circ C$), trẻ rất dễ bị co giật do sốt cao – một tình trạng cực kỳ nguy hiểm.

• Làm rối loạn trung tâm điều nhiệt: Việc ủ ấm làm cơ thể hiểu lầm rằng môi trường bên ngoài cũng đang rất nóng, khiến quá trình thải nhiệt tự nhiên bị đình trệ.

3. Mẹ cần làm gì khi con sốt cao, tay chân lạnh và run?

 Thay vì đắp chăn, mẹ hãy thực hiện quy trình "ngược" lại nhưng lại vô cùng hiệu quả sau đây:

3.1. Cởi bớt quần áo, để con thông thoáng

 Đừng sợ con lạnh thêm. Hãy cho con mặc những bộ đồ cotton mỏng, thấm hút mồ hôi tốt. Nếu con đang quấn tã, hãy nới lỏng tã. Việc để da tiếp xúc với không khí giúp nhiệt lượng tỏa ra ngoài dễ dàng hơn.

3.2. Thuốc hạ sốt là ưu tiên số 1

 Khi tay chân đã lạnh và run, nghĩa là nhiệt độ đang tăng rất nhanh. Mẹ cần cho con uống thuốc hạ sốt ngay (theo đúng liều lượng cân nặng bác sĩ chỉ định). Thuốc sẽ tác động vào trung tâm điều nhiệt để "hạ lệnh" cho cơ thể ngừng sinh nhiệt và bắt đầu tản nhiệt.

3.3. Lau mát đúng cách - Đừng lau vào tay chân!

 Đây là lỗi sai phổ biến. Khi tay chân con đang lạnh, mẹ tuyệt đối không lau nước ấm vào tay chân. Hãy tập trung lau ở 5 vị trí mạch máu lớn: Trán, hai nách và hai bẹn.

• Dùng nước ấm (nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ cơ thể bé $2^\circ C$).

• Nước ấm làm giãn mạch máu ở các vùng này, giúp máu lưu thông và mang nhiệt ra ngoài nhanh hơn.

• Khi nhiệt độ trung tâm hạ xuống, mạch máu ở tay chân sẽ tự động giãn ra, và mẹ sẽ thấy tay chân con ấm dần trở lại.

3.4. Cho con uống nhiều nước

 Sốt cao kèm run khiến cơ thể mất nước và năng lượng rất nhanh. Hãy cho con uống từng ngụm nước nhỏ, Oresol hoặc tăng cường bú mẹ. Nước giúp làm mát cơ thể từ bên trong và hỗ trợ quá trình thải nhiệt.

Trẻ bị sốt lạnh các mẹ cũng đừng quá lo lắng nhé, có những điều các mẹ cần phải chú ý để xử lý tình huống chính xác mà các mẹ cần chú ý đấy nhé

4. Những sai lầm "chí mạng" mẹ cần tránh

• Dùng nước đá để lau cho con: Nước lạnh làm co mạch đột ngột, khiến nhiệt không thoát được ra ngoài và gây sốc nhiệt cho bé.

• Sử dụng rượu, cồn để xoa bóp: Da trẻ rất mỏng, cồn có thể thấm qua da gây ngộ độc hoặc khiến bé bị bỏng lạnh.

• Đóng kín cửa vì sợ gió: Phòng của bé cần thoáng khí nhưng tránh gió lùa trực tiếp. Một căn phòng bí bách sẽ làm con khó thở và tăng cảm giác mệt mỏi.

5. Khi nào cần đưa con đến bệnh viện ngay lập tức?

 Dù mẹ đã xử lý hạ sốt nhưng nếu có các dấu hiệu sau, hãy đưa con đi cấp cứu ngay:

• Con co giật, trợn mắt, tím tái môi kéo dài.

• Uống thuốc hạ sốt nhưng sau 1 tiếng vẫn không giảm độ nào.

• Bé lờ đờ, ngủ lịm, khó đánh thức.

• Có các nốt xuất huyết (chấm đỏ không mất đi khi căng da) xuất hiện trên người.

 Làm mẹ, đôi khi chúng ta phải học cách chiến thắng bản năng của chính mình. Bản năng bảo mẹ hãy ủ ấm cho con, nhưng kiến thức bảo mẹ hãy để con được thoáng mát.

 Đứng trước một đứa trẻ đang run cầm cập, mẹ phải bản lĩnh lắm mới không cầm lấy chiếc chăn. Nhưng hãy tin vào khoa học mẹ nhé. Khi mẹ điềm tĩnh, mẹ mới là chỗ dựa vững chắc nhất cho con.

 Hãy cứ để con được mặc thoải mái, lau mát cho con một cách nhẹ nhàng, và thì thầm vào tai con những lời yêu thương. Khi cơn sốt dịu đi, đôi bàn tay con sẽ ấm áp trở lại, và lúc đó, một cái ôm thật chặt của mẹ sẽ là chiếc "chăn" tuyệt vời nhất thế giới này rồi.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

𝐁𝐨𝐮𝐛𝐞

Cửa hàng: 196/38 - Vườn Lài - Q. Tân Phú - HCM

VPĐD: 458 Minh Khai - Q. Hai Bà Trưng - HN

CSKH: boubevn@gmail.com

Hotline: 090135230