
Chăm sóc rốn trẻ sơ sinh: Tránh ngay 5 sai lầm phổ biến và mẹo giúp rốn bé nhanh khô
Chào các mẹ, hành trình đón bé yêu về nhà luôn ngập tràn niềm vui và hạnh phúc, nhưng cũng đi kèm với không ít bỡ ngỡ, đặc biệt là với những ai lần đầu làm mẹ. Trong số đó, việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh luôn là một trong những thử thách lớn nhất. Tớ hiểu cảm giác đó lắm, cái cảm giác vừa hồi hộp, vừa lo lắng mỗi khi nhìn cuống rốn bé xíu của con. Chúng ta cứ sợ làm sai, sợ con bị đau, hay tệ hơn là bị nhiễm trùng. Đã có những lần tớ mắc phải những sai lầm nhỏ mà suýt chút nữa khiến con gặp vấn đề.
Bài viết này không chỉ là những kiến thức y khoa khô khan, mà còn là lời tâm sự chân thành từ một người mẹ từng trải, chia sẻ những sai lầm phổ biến mà chúng ta dễ mắc phải khi chăm sóc rốn trẻ sơ sinh, và quan trọng hơn cả là cách để tránh chúng, cùng với những mẹo nhỏ giúp rốn bé nhanh khô, nhanh rụng và tránh xa mọi nguy cơ nhiễm trùng nhé!
Tại sao việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh lại quan trọng đến vậy?
Cuống rốn là cầu nối dinh dưỡng giữa mẹ và bé trong suốt thai kỳ. Sau khi sinh, cuống rốn được kẹp và cắt, phần còn lại dính vào bụng bé sẽ dần khô lại và rụng đi. Vết thương ở chân rốn chính là một "cửa ngõ" tiềm ẩn cho vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể non yếu của bé nếu không được chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách.
Việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh không cẩn thận có thể dẫn đến:
-
Nhiễm trùng rốn: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất, có thể gây nhiễm trùng máu (nhiễm trùng huyết) và đe dọa tính mạng của bé.
-
Rốn lâu lành, chậm rụng: Khi rốn bị ẩm ướt hoặc không sạch sẽ, quá trình khô và rụng sẽ bị kéo dài.
-
Gây khó chịu cho bé: Rốn bị viêm nhiễm có thể khiến bé đau, quấy khóc, bỏ bú.
Chính vì vậy, việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách là yếu tố then chốt để đảm bảo sức khỏe và sự an toàn cho bé trong những ngày đầu đời.
5 sai lầm phổ biến khi chăm sóc rốn trẻ sơ sinh mẹ cần tránh ngay
Tớ đã từng mắc phải một vài sai lầm trong số này, và tớ không muốn bất kỳ mẹ nào khác cũng phải trải qua điều đó. Hãy cùng điểm qua 5 sai lầm phổ biến nhất khi chăm sóc rốn trẻ sơ sinh:
1. Băng kín rốn hoặc quấn tã che rốn
Đây là một sai lầm rất phổ biến mà nhiều mẹ hay mắc phải, đặc biệt là theo thói quen cũ.
-
Tại sao sai: Việc băng kín rốn bằng gạc, băng dính hoặc để tã che phủ rốn sẽ làm rốn bị ẩm, bí hơi, không có không khí lưu thông. Môi trường ẩm ướt và thiếu thoáng khí là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, khiến rốn lâu khô, lâu rụng và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
-
Kinh nghiệm của tớ: Hồi mới sinh bé đầu, tớ cũng được hướng dẫn băng rốn lại. Nhưng sau đó đi khám lại, bác sĩ dặn tuyệt đối không nên băng kín. Rốn cần được hở và thoáng khí để nhanh khô.
-
Cách khắc phục: Luôn để rốn hở và thoáng khí. Khi đóng bỉm cho bé, mẹ hãy gấp mép trên của tã xuống dưới rốn hoặc chọn loại tã có thiết kế khoét rốn.
Những sai lầm phổ biến mà mẹ có thể mắc phải trong quá trình chăm sóc rốn cho bé ( ảnh: internet )
2. Tự ý bôi thuốc, bột, lá cây hoặc các loại "thần dược" lên rốn bé
Nhiều mẹ nghe theo lời khuyên dân gian hoặc tự ý mua các loại thuốc không rõ nguồn gốc để bôi lên rốn bé với hy vọng rốn sẽ nhanh khô hoặc chống nhiễm trùng.
-
Tại sao sai: Tuyệt đối không bôi bất kỳ loại thuốc mỡ, bột, hay đắp lá cây, thuốc dân gian lên rốn bé khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Những thứ này có thể gây nhiễm trùng, dị ứng, che lấp các dấu hiệu bất thường của rốn, và thậm chí làm chậm quá trình rụng rốn.
-
Kinh nghiệm của tớ: Tớ từng được mách bôi một loại bột gì đó lên rốn con, may mà tớ hỏi bác sĩ trước. Bác sĩ giải thích rất rõ ràng là không nên, chỉ cần vệ sinh bằng cồn y tế hoặc nước muối sinh lý là đủ.
-
Cách khắc phục: Chỉ sử dụng cồn 70 độ hoặc nước muối sinh lý 0.9% để vệ sinh rốn theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý bôi bất cứ thứ gì khác lên rốn bé.
3. Kéo, giật cuống rốn khi rốn chưa tự rụng
Dù rốn có vẻ lỏng lẻo hay chỉ còn dính một chút, nhiều mẹ vì sốt ruột mà cố gắng kéo hoặc giật cuống rốn cho bé.
-
Tại sao sai: Việc kéo, giật cuống rốn khi rốn chưa tự rụng có thể gây tổn thương, chảy máu, đau đớn cho bé và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Rốn sẽ tự rụng khi đã khô hoàn toàn.
-
Kinh nghiệm của tớ: Tớ nhớ có lần rốn con tớ chỉ còn dính một sợi nhỏ, tớ cứ muốn gỡ ra cho xong. Nhưng rồi tớ tự nhủ phải kiên nhẫn. Đúng là rốn tự rụng không đau đớn gì cả.
-
Cách khắc phục: Hãy để rốn tự rụng một cách tự nhiên. Mẹ chỉ cần tiếp tục vệ sinh và giữ rốn khô thoáng mỗi ngày.
4. Để rốn bị ẩm ướt hoặc không lau khô kỹ sau tắm
Đây là một sai lầm rất dễ mắc phải, đặc biệt là khi tắm cho bé.
-
Tại sao sai: Môi trường ẩm ướt là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi nảy nở. Nếu rốn bị dính nước tiểu, phân hoặc không được lau khô kỹ sau khi tắm, nguy cơ nhiễm trùng sẽ tăng lên đáng kể.
-
Kinh nghiệm của tớ: Tớ luôn cẩn thận khi thay tã cho con, đảm bảo nước tiểu không dính vào rốn. Và sau khi tắm xong, tớ dùng khăn bông mềm, sạch, thấm khô kỹ từng nếp gấp trên cơ thể con, đặc biệt là vùng rốn.
-
Cách khắc phục: Luôn giữ rốn khô thoáng. Nếu rốn bị dính nước tiểu hoặc phân, cần vệ sinh và lau khô ngay lập tức. Sau khi tắm, dùng bông gòn hoặc gạc khô, sạch để lau khô hoàn toàn vùng rốn trước khi mặc quần áo.
5. Vệ sinh rốn quá nhiều lần hoặc quá ít lần trong ngày
Một số mẹ vì quá lo lắng mà vệ sinh rốn cho bé liên tục, hoặc ngược lại, vì sợ động vào rốn con mà vệ sinh rất ít.
-
Tại sao sai: Vệ sinh quá nhiều lần có thể làm tổn thương da non nớt xung quanh rốn và làm chậm quá trình khô rụng. Vệ sinh quá ít lại không đảm bảo vệ sinh, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
-
Kinh nghiệm của tớ: Tớ thường vệ sinh rốn cho con 1-2 lần/ngày, hoặc khi rốn bị bẩn (dính nước tiểu, phân). Tớ không vệ sinh quá nhiều lần để tránh làm tổn thương da con.
-
Cách khắc phục: Vệ sinh rốn cho bé 1-2 lần/ngày hoặc theo chỉ dẫn cụ thể của bác sĩ/y tá. Vệ sinh ngay lập tức nếu rốn bị bẩn.
Mẹo giúp rốn bé nhanh khô và rụng tự nhiên
Ngoài việc tránh các sai lầm trên, mẹ có thể áp dụng những mẹo nhỏ sau để giúp quá trình chăm sóc rốn trẻ sơ sinh hiệu quả hơn, giúp rốn bé nhanh khô và rụng tự nhiên:
-
Giữ rốn khô thoáng tối đa: Đây là nguyên tắc vàng. Luôn đảm bảo rốn bé được tiếp xúc với không khí.
-
Gấp tã dưới rốn: Như đã nói, điều này giúp rốn không bị ẩm ướt bởi nước tiểu và không bị cọ xát.
-
Chọn quần áo rộng rãi, thoáng mát: Ưu tiên chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt để không gây bí rít và cọ xát vào rốn.
-
Tắm nhanh và không ngâm rốn: Khi rốn chưa rụng, mẹ nên tắm nhanh cho bé, tránh ngâm bé trong chậu nước quá lâu. Có thể tắm bằng cách dùng khăn xô lau người cho bé.
-
Vệ sinh rốn đúng cách và đều đặn: Tuân thủ đúng quy trình vệ sinh rốn hàng ngày bằng cồn 70 độ hoặc nước muối sinh lý theo hướng dẫn y tế.
Có rất nhiều mẹo hữu dụng mà mẹ có thể sử dụng để chăm sóc dây rốn cho bé yêu ( ảnh: internet )
Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?
Dù mẹ đã rất cẩn thận trong việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh, nhưng đôi khi rốn bé vẫn có thể gặp vấn đề. Mẹ cần đưa bé đến bác sĩ ngay lập tức nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:
-
Rốn sưng đỏ, nóng, đau: Vùng da xung quanh chân rốn bị sưng tấy, đỏ ửng, khi chạm vào thấy nóng và bé có vẻ đau (quấy khóc khi chạm vào rốn).
-
Chảy dịch mủ vàng, xanh, có mùi hôi: Rốn tiết ra dịch có màu lạ, đặc biệt là màu vàng hoặc xanh, và có mùi hôi khó chịu.
-
Chảy máu nhiều: Một chút máu rỉ ra khi rốn sắp rụng là bình thường, nhưng nếu máu chảy nhiều, liên tục hoặc không cầm được, cần đi khám ngay.
-
Rốn lâu rụng: Nếu đã quá 3 tuần mà cuống rốn vẫn chưa rụng, mẹ nên đưa bé đi khám để bác sĩ kiểm tra.
-
Rốn có chồi thịt: Sau khi rụng, nếu ở chân rốn xuất hiện một khối thịt nhỏ màu đỏ, ẩm ướt, đó có thể là chồi rốn (u hạt rốn). Cần đưa bé đi khám để được xử lý.
-
Bé sốt, bỏ bú, li bì: Đây là những dấu hiệu toàn thân cảnh báo nhiễm trùng nặng, cần cấp cứu ngay.
Việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh là một trong những thử thách đầu tiên của hành trình làm mẹ. Nhưng mẹ hãy nhớ rằng, với sự kiên nhẫn, tỉ mỉ, và tránh những sai lầm phổ biến, chúng ta hoàn toàn có thể giúp rốn bé nhanh khô, nhanh rụng và an toàn tuyệt đối. Hãy luôn lắng nghe cơ thể con, quan sát những phản ứng của bé và đừng ngần ngại tìm kiếm lời khuyên từ bác sĩ nhi khoa khi cần thiết. Chúc các mẹ luôn tự tin và thành công trong việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh của mình, để bé yêu luôn khỏe mạnh và có một khởi đầu tốt đẹp nhất!
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
𝐁𝐨𝐮𝐛𝐞
Cửa hàng: 196/38 - Vườn Lài - Q. Tân Phú - HCM
VPĐD: 458 Minh Khai - Q. Hai Bà Trưng - HN
CSKH: boubevn@gmail.com
Hotline: 0901352300