Bé bị sốt và ngứa khắp người: Dấu hiệu của 5 bệnh nguy hiểm cha mẹ không được chủ quan

 Cảnh tượng con yêu lờ đờ vì sốt, tay lại liên tục gãi sột xoạt vì ngứa ngáy khắp người thực sự là nỗi xót xa và hoang mang lớn của bất kỳ người làm mẹ nào. Khi đối mặt với tình trạng này, vì quá sốt ruột, nhiều mẹ thường tặc lưỡi nghĩ con chỉ bị dị ứng thời tiết hay phát ban thông thường rồi tự ra hiệu thuốc mua kem về bôi.

 Thế nhưng, các mẹ ơi, sốt kèm theo ngứa khắp người không hề đơn giản như vậy đâu. Đó rất có thể là "hồi chuông cảnh báo" của những căn bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm. Việc nhận diện sai bệnh và chăm sóc sai cách có thể dẫn đến những biến chứng khôn lường cho con. Hãy cùng mình "điểm mặt" 5 căn bệnh dưới đây kèm theo cách xử lý chuẩn khoa học để bảo vệ con yêu kịp thời nhé!

1. Sốt phát ban – Căn bệnh "ngụy trang" phổ biến nhất ở trẻ nhỏ

 Hầu như em bé nào cũng từng trải qua ít nhất một lần sốt phát ban trong đời, nhất là giai đoạn dưới 3 tuổi. Bệnh này rất biết cách "thử thách" tâm lý các bà mẹ ở những ngày đầu tiên.

• Nguyên nhân gốc rễ: Phần lớn là do các loại virus thông thường hệ hô hấp gây ra, phổ biến nhất là virus đường ruột Echo, Adenovirus hoặc virus sởi giả (Roseola).

• Biểu hiện nhận biết: Con sẽ đột ngột sốt cao (38.5 đến 39 độ C), uống thuốc hạ sốt chỉ đỡ một chút rồi lại sốt lại, kéo dài liên tục 3–5 ngày. Lúc này da con hoàn toàn bình thường. Nhưng điều kỳ diệu (và cũng đáng sợ) là ngay khi con vừa dứt sốt, người mát chừa thì các nốt hồng ban mịn, phẳng, màu hồng nhạt mới đồng loạt "đổ bộ" khắp ngực, bụng rồi lan ra tay chân. Con sẽ có cảm giác ngứa ngáy, bứt rứt nhẹ.

• Biểu hiện "giống nhưng không phải": Nhiều mẹ thấy con sốt xong nổi mẩn đỏ thì khóc thét lên tưởng con bị sởi. Nhưng mẹ bình tĩnh nhìn kỹ nhé: Ban của sốt phát ban là nốt mịn, phẳng, mọc đồng loạt sau khi đã hạ sốt hoàn toàn. Còn sởi thì ban nổi khi con vẫn đang sốt rất cao, ban sần sùi gồ lên mặt da và mọc tuần tự từ đầu xuống chân chứ không ào ạt một lúc.

• Cách xử lý chuẩn cho bố mẹ: Trong những ngày sốt, mẹ tích cực hạ sốt bằng Paracetamol đúng liều theo cân nặng, kết hợp lau người bằng nước ấm ở nách, bẹn. Khi con đã lên ban, tuyệt đối không kiêng nước cực đoan. Mẹ vẫn tắm nhanh cho con bằng nước ấm trong phòng kín gió để giữ da sạch. Cho con mặc đồ cotton rộng rãi để giảm ma sát gây ngứa. Thông thường ban sẽ tự lặn sau 2–3 ngày mà không để lại vết thâm hay sẹo.

2. Thủy đậu (Trái rạ) – Nỗi ám ảnh mụn nước nhiễm trùng

 Thủy đậu là nỗi ám ảnh vì nó không chỉ làm con sốt mà còn hành hạ con bằng những cơn ngứa ngáy điên cuồng. Nếu mẹ chăm sóc sai cách, da con rất dễ bị chi chít sẹo lõm suốt đời.

• Nguyên nhân gốc rễ: Do virus Varicella-Zoster gây ra. Virus này lây lan chóng mặt qua đường hô hấp (giọt bắn khi ho, hắt hơi) hoặc khi tiếp xúc trực tiếp với dịch trong mụn nước.

• Biểu hiện nhận biết: Ban đầu con chỉ sốt nhẹ, mệt mỏi, biếng ăn giống như chớm cảm cúm. Nhưng chỉ 24 tiếng sau, các nốt hồng ban nhỏ như hạt đậu xuất hiện. Rất nhanh sau đó, chúng tiến triển thành các mụn nước trong suốt, có bọng nước nổi gồ lên, bóng loáng như giọt sương bám trên da. Mụn nước mọc rải rác từ thân mình, lan lên mặt rồi ra toàn thân, gây ngứa ngáy dữ dội.

• Biểu hiện "giống nhưng không phải": Bố mẹ rất dễ nhầm thủy đậu với bệnh Chốc lở (nhiễm trùng da) hoặc bị côn trùng cắn. Điểm khác biệt là nốt côn trùng cắn thường có một chấm đen lún ở giữa và không kèm sốt. Còn bệnh chốc lở thì mụn nước đục ngay từ đầu, dễ vỡ và đóng vảy màu vàng mật ong dày cộp, không mọc toàn thân như thủy đậu.

• Cách xử lý chuẩn cho bố mẹ: Mẹ cần cắt ngắn móng tay của con hoặc đeo bao tay cotton để con không cào gãi làm vỡ mụn nước (vỡ đến đâu là nguy cơ nhiễm trùng và lây lan đến đó). Hãy chấm dung dịch xanh Methylen lên các nốt mụn đã vỡ để làm se miệng vết thương. Bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng virus nếu phát hiện sớm. Đặc biệt, mẹ hãy kiêng các loại lá cây dân gian để tắm vì da con lúc này rất nhạy cảm, dễ bị nhiễm trùng máu.

Bé bị sốt và ngứa người bố mẹ hãy cẩn trọng xem xét các yếu tố để xác định bé đang bị vấn đề gì nhé. Tốt hơn hết nếu thấy cần thiết hãy đưa bé đến cơ quan y tế để kiểm tra và hồi phục nha

3. Bệnh Sởi – "Sát thủ" gây biến chứng hô hấp nguy hiểm

 Trong các loại bệnh gây sốt và phát ban ở trẻ, sởi luôn là cái tên khiến các bác sĩ nhi khoa và bố mẹ lo sợ nhất vì tốc độ tàn phá hệ miễn dịch của nó.

• Nguyên nhân gốc rễ: Do virus sởi (Polynosa morbillorum) gây ra, lây truyền trực tiếp qua đường hô hấp và có tính truyền nhiễm cực kỳ cao.

• Biểu hiện nhận biết: Bệnh tiến triển qua các giai đoạn rất rõ ràng. Đầu tiên, con sốt cao vọt lên 39–40 độ C, kèm theo triệu chứng "tam chứng" kinh điển: ho khản đặc cả giọng, sổ mũi ròng ròng, mắt đỏ sọc và chảy nước mắt liên tục (viêm kết mạc). Sau đó, ban sởi xuất hiện theo quy luật "từ trên xuống dưới": mọc từ sau tai, lan ra mặt, xuống cổ, thân mình, và cuối cùng mới xuống chân. Ban sởi là những nốt sần gồ lên da, khi mọc dày sẽ liên kết thành từng mảng lớn.

• Biểu hiện "giống nhưng không phải": Sởi rất dễ bị nhầm với bệnh Rubella (sởi Đức). Tuy nhiên, Rubella nhẹ nhàng hơn nhiều: con chỉ sốt nhẹ hoặc không sốt, các nốt ban màu hồng sáng mọc nhanh và biến mất cũng nhanh (thường trong 3 ngày), đặc biệt Rubella thường kèm theo hạch sưng to ở sau tai hoặc vùng cổ, trong khi sởi thì không có hạch này và con mệt mỏi hơn hẳn.

• Cách xử lý chuẩn cho bố mẹ: Sởi không có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu là điều trị triệu chứng. Mẹ cần nhỏ mắt, mũi liên tục cho con bằng nước muối sinh lý để làm sạch ghèn. Đặc biệt, bắt buộc bổ sung Vitamin A theo chỉ dẫn của bác sĩ để bảo vệ thị lực và giảm biến chứng nặng cho con. Hãy cho con nằm phòng riêng, thoáng khí nhưng kín gió, hạn chế ánh sáng mạnh vì mắt con đang bị chói, tổn thương.

4. Tay Chân Miệng (Thể không điển hình) – Biến chứng thần kinh khó lường

 Bình thường nhắc đến tay chân miệng, mẹ sẽ tìm nốt ở lòng bàn tay, bàn chân. Nhưng có những thể bệnh "bướng bỉnh" nổi mẩn đỏ khắp người kèm theo ngứa khiến mẹ chủ quan bỏ qua.

• Nguyên nhân gốc rễ: Do các loại virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Trong đó, EV71 là tác nhân nguy hiểm nhất, dễ chạy vào não và tim.

• Biểu hiện nhận biết: Con có thể sốt nhẹ hoặc sốt rất cao. Điểm mấu chốt là con sẽ quấy khóc râm ran, bỏ bú, rớt rãi chảy nhiều vì trong niêm mạc miệng, lưỡi xuất hiện các nốt loét đau rát. Ở thể không điển hình, thay vì chỉ mọc ở lòng bàn tay/bàn chân, các nốt hồng ban, phỏng nước dạng hình bầu dục có thể nổi rải rác khắp mông, đầu gối, thậm chí là gây ngứa ngáy toàn thân.

• Biểu hiện "giống nhưng không phải": Thể này rất dễ bị nhầm với Viêm da dị ứng hoặc mề đay. Nhưng mề đay thì các nốt sưng phù, có hình thù không cố định, thay đổi hình dạng liên tục trên da và không bao giờ gây loét miệng hay khiến con bỏ ăn, chảy rớt rãi như tay chân miệng.

• Cách xử lý chuẩn cho bố mẹ: Vì miệng con rất đau, mẹ tuyệt đối không cho con ăn đồ nóng, cay, mặn. Hãy cho con ăn đồ nguội hoặc hơi mát, thức ăn xay nhuyễn mịn như súp, cháo, sữa để con dễ nuốt. Đặc biệt, cứ mỗi 1–2 tiếng, mẹ phải kiểm tra xem con có bị giật mình thon thót khi ngủ không (đặc biệt là lúc mới thiu thiu ngủ), con có bị đi loạng choạng, run tay chân hay không. Nếu có, phải bế con chạy thẳng vào viện cấp cứu ngay!

5. Dị ứng cấp tính hoặc Sốc phản vệ – Cuộc đua với thời gian

 Đây không phải là bệnh truyền nhiễm do virus, mà là một phản ứng miễn dịch quá khích của cơ thể trước một tác nhân bên ngoài. Nó nguy hiểm ở chỗ tốc độ chuyển biến tính bằng phút.

• Nguyên nhân gốc rễ: Cơ thể con phản ứng dữ dội với các dị nguyên như thức ăn (hải sản, trứng, sữa, đậu phộng), thuốc (đặc biệt là thuốc kháng sinh), hoặc do bị ong vò vẽ, côn trùng độc cắn.

• Biểu hiện nhận biết: Ngay sau khi tiếp xúc với tác nhân (vài phút đến vài giờ), con đột ngột sốt nhẹ hoặc có cảm giác người nóng bừng lên. Trên da xuất hiện các mảng mề đay nổi sần, phù nề, đỏ rực và ngứa ngáy điên cuồng. Con sẽ cào cấu khắp người, mặt và mắt có dấu hiệu sưng húp lên.

• Biểu hiện "giống nhưng không phải": Hiện tượng này đôi khi bị nhầm với Rôm sảy khi thời tiết oi bức. Nhưng rôm sảy chỉ là các hạt li ti nhỏ mọc ở vùng bài tiết nhiều mồ hôi như cổ, ngực, lưng, không bao giờ làm sưng húp môi, mắt hay gây ra tình trạng khó thở, sốt đột ngột như dị ứng cấp tính.

• Cách xử lý chuẩn cho bố mẹ: Cách ly ngay lập tức con khỏi tác nhân gây dị ứng (dừng loại thức ăn hoặc loại thuốc đang dùng). Nếu chỉ ngứa và nổi mề đay đơn thuần, mẹ có thể đưa con đi khám để bác sĩ kê thuốc kháng Histamin phù hợp. Cảnh báo tối khẩn cấp: Nếu mẹ thấy con có kèm theo bất kỳ dấu hiệu nào như thở rít, khò khè, ho sặc sụa, môi tím tái, tay chân lạnh ngắt, đó là dấu hiệu của Sốc phản vệ. Bố mẹ phải lập tức đưa con đến phòng cấp cứu gần nhất, tuyệt đối không được tự ý nằm nhà theo dõi.

Những "dấu hiệu đỏ" mẹ cần bế con chạy ngay vào viện

 Khi chăm sóc bé tại nhà, dù là mắc căn bệnh nào trong 5 bệnh trên, mẹ cần đưa con đến gặp bác sĩ ngay lập tức nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu chuyển nặng sau:

• Con sốt cao trên 39 độ C và dùng thuốc hạ sốt không thuyên giảm.

• Bé lờ đờ, ngủ li bì, khó đánh thức hoặc có hiện tượng giật mình thon thót khi đang ngủ hoặc run tay chân.

• Thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng, môi tím tái.

• Nôn trớ tất cả mọi thứ, bỏ bú hoàn toàn hoặc không thể uống được nước.

• Các nốt mẩn ngứa có mủ, chảy dịch vàng hoặc trầy xước, chảy máu do con gãi nhiều.

 Làm mẹ là một hành trình đầy hạnh phúc nhưng cũng không ít lo âu. Nhìn con ốm, ai mà chẳng xót, chẳng lo đến mất ăn mất ngủ. Thế nhưng, thay vì hoang mang nghe theo các mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng, việc trang bị cho mình những kiến thức khoa học, bình tĩnh quan sát từng thay đổi nhỏ trên cơ thể con chính là chiếc "áo giáp" vững chắc nhất mà chúng ta có thể tặng cho con yêu.

 Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp các mẹ tự tin hơn, chủ động hơn trong việc nhận biết và xử lý khi con yêu chẳng may bị sốt và ngứa khắp người. Chúc các bé yêu của chúng ta luôn luôn khỏe mạnh, bình an và mau ăn chóng lớn!

---------------------------------------------

𝐁𝐨𝐮𝐛𝐞

Cửa hàng: 196/38 - Vườn Lài - Phú Thọ Hòa - HCM

VPĐD: 458 Minh Khai - Vĩnh Tuy - HN

CSKH: boubevn@gmail.com

Hotline: 09013523